Görme Engelli Çocuğu Olan Ailelere Öğütler


Sevgili anne ve babalar, görme engelli çocuğunuza yardımcı olabilmeniz için lütfen aşağıdaki öğütlerimize kulak veriniz.gorme-engelli-cocuk

Görme engelli çocuk da tüm çocuklar gibi belirli gelişme aşamalarından geçerek büyür. Belirli gelişme aşamasındaki bütün davranış özelliklerine, görme engelli çocuklarda da rastlanır. Bu nedenle çocuğunuzda gözlemlendiğiniz davranışlar karşısında telaşa kapılmadan önce bu davranışın onun gelişme aşamasına makul olup olmadığını anlamak için çocuk psikolojisi ve gelişimi hakkında kaynakları okuyunuz ve karşılaşılan güçlüklerde çocuğunuzun görmemesine sığınmayınız.

Görmeyen çocuğunuzdan henüz ulaşmadıkları aşamanın özelliklerini beklemeyiniz. Bir davranış ya da becerinin ortaya çıkabilmesi için önce çocuğunuzun bünyesi yeteri kadar gelişmiş olmalı (hazır olmalı), kasları, sinir sistemi, beyin gelişimi makul olması gereklidir. Ancak o zaman sizin sunacağınız imkânlar etkili ve bir o kadar faydalı olur.

Çocuğunuz sizin istediğiniz hızda değil, doğuştan gelen genlerin yapısı doğrultusunda ve belli bir büyüme hızında gelişecektir. Her çocuğun büyüme hızı birbirinden tabiki farklıdır. Biri beceriyi 2 ay önce, diğeri 3 ay sonra yerine getirebilir. Sizin çocuğunuz geri kaldı zannedip telaşlanmayın ancak gereken imkânları sunmaya mümkün olduğunca devam edin.

Çocuğunuz tüm gelişim alanlarında aynı hızda ilerleme göstermez, telaşlanmayın. Örneğin; yürümeye çabalayan her çocukta konuşmadaki ilerlemeler yavaşlar, yürüdükten sonra kelime sayısında ve cümle kurmada ilerleme olur.

Çocuğunuzun doğuştan bazı özellikleri kalıtımsal olarak getirdiğini, aileden birine çektiğini unutmayınız, hemen görmemeye bağlayıp üzülmeyiniz.

Görme engelli çocukta görme duyusunun yerini ağırlıklı olarak dokunma duyusu almaktadır. Dış dünyayı görerek tanıma yerine, elleri ile yoklayarak tanımakta; dokunma duyusu yoluyla elde ettiği izlenimlerle çeşitli kavramlar geliştirmektedir.
gormeyen-bebek
Görmeyen çocuklar, cisimleri ağızlarına gören çocuklardan daha sık götürmektedirler. Çünkü ağızları ile de maddeleri tanımaktadırlar. Bu nedenle çocuğunuzun bu davranışını, mikrop bulaşır diye önlemeyiniz.

Elleri göğüs hizasında birleştirmek oldukça önemlidir. İlerde iki el kullanarak yapılacak birçok becerinin kazandırılması için iki el tutma, sallanan bir oyuncağı iki el ile yakalama gibi faaliyetlere teşvik ediniz.
Gören bebeğin kendi kendine yaptığı tek el ile ayak yakalama, iki el ile tek ayağı yakalama, çapraz el ve ayak yakalama gibi el ile ayak yakalama oyunlarını görmeyen bebeğinize siz yaptırmalısınız. Bu gibi hareketler, bedeninin uzuvlarını tanımasına yardımcı olacağı gibi, zihninde mesafe kavramının gelişmesi için de temel oluşturacaktır.

Bebeğinize yalnızca penye fanila ya da zıbın giydirmeyiniz, mutlaka çeşitlendiriniz. Tenine, yünlü, pazen, patiska vb. ne kadar çok kumaş temas ederse , zihinde o kadar çok kavram oluşacaktır.

Görmeyen bebekler kendiliklerinden emeklemezler. Gören bebekler, dikkatini çeken veya hoşlandığı bir nesneye ulaşmak için çaba gösterirler. Bu yüzden emeklemeyi kendiliklerinden öğrenirler. Görmeyen bebeği ise sesli gorme-engelli-bebekoyuncaklara ulaşması için çabalamaya ve emeklemeye teşvik etmelisiniz.

Görmeyen çocukların başlarını öne eğdikleri sık sık görülmektedir. Bunu engellemek için, bebeğinizi yalnızca sırt üstü yatırmaya alıştırmayınız. İhtiyaçları karşılandığı ve eğlenceli olduğu zaman bebeğinizi zemine yüzü koyun yatırınız ve siz yüksekte oturunuz. Ona yüksek bir yerden konuşunuz, oyunlar yapınız, bu sayede boynunu yukarıya kaldırma ve tutma egzersizi yaparak boyun kaslarını geliştirmesini ve başını dik tutmasını sağlamış olursunuz. Bunu yapabilmesi için kolları üzerinde hareket etmesine yardımcı olunuz.
Bebeğinize yastıklar yapınız ve içini nohut, fasulye, pirinç, mercimek gibi başka cisimlerle doldurunuz. Bebeğinizin bu başka yastıklar üzerinde yüzükoyun ve sırtüstü yatarak değişik dokunma uyaranları ile sert, yumuşak, büyük-minik kavramlarını hissederek öğrenmesini sağlayınız.

Yürümesi için ise yine sizin teşvik etmeniz gereklidir.

Yürüdükten sonra değişik hareketleri siz öğretmelisiniz. Koşmak, zıplamak, dizini bük, eğil, çömel, kolunu kaldır, kolunu uzat vb.. Bunları öğretirken; siz o hareketi kendi elleriniz ile onun kol ve bacakları üzerinde yaptırmalısınız. Aynı zamanda da hareketleri isimlendirmeli ve tarif etmelisiniz. Bunları görmediği için kendi başına öğrenemez.

Ayak tabanları da avuç içi ile eş değerde beyne bilgi göndermektedir. Hava ve ısı şartlarına makul olarak, çocuğunuzun çıplak ayak ile her yerde dolaşmasına izin veriniz ki, zemin ve yüzey başkalıklarını öğrensin. Evde; taş, parke, marley, fayans, mermer, halı, kilim, … Dışarıda; çimen, toprak, kum, çakıl asfalt vb. Aynı zamanda cisimlerin özelliklerini öğrensin. İnce-kalın, soğuk-sıcak, sert-yumUşak, kısa-uzun, büyük-ufak gibi. Cisimlerin yapıldığı maddeleri de öğrensin: Plastik, tahta, kumaş, cam, metal vb. Bunları sürekli isimlendirerek anlatmalısınız. Dokunarak hissetmeden, yalnızca anlatılanları dinlemek fazla işe yaramaz.
Bütün çocuklar oyun ile öğrenir. Çocuklarla ders çalışırsanız, hiç arzulu olmazlar. Günlük yaşam arasında birçok işi, faaliyeti oyuna dönüştürebilirsiniz.

Evde batıcı, yaralayıcı, canını acıtıcı nesneleri toplayınız, görmeyen çocuğunuz da dolaşmaktan, hareket etmekten korkmasın. Özgürce dolaşsın ki, dış dünya ile baş etmeyi öğrensin.
Yeni yürümeye başladığında itilen, çekilen, ses çıkaran, hareket eden oyuncaklar alınız. Oyuncakları da malzeme olarak çeşitlilik göstersin: Tahta, kağıt, karton, bez, plastik, metal gibi. El ile sıkılan oyuncaklar da el kaslarının gelişmesine yardım eder.
Çocukluk dönemi, bilhassa 0-6 yaş bütün çocuklar için somut şekilde yaşanılarak öğrenilen bir dönemdir. Görmeyen bebek ve çocuğunuzu da somut şekilde yaşatarak zihninde kavramlar oluşmasına katkıda bulununuz.
Seçtiğiniz oyuncaklarla birçok kavramı çocuğunuza dokunma duyusu vasıtasıyla öğretebilirsiniz. Düz, pütürlü, sivri, yamuk, eğri, yuvarlak, köşeli gibi.

Görmeyen çocukların sesli uyaranlara ve müziğe karşı daha ilgili oldukları gözlemlenmektedir. Zihninde kavramların sınırlı kalmaması ve hareketsizleşmemesi için çocuğunuzun yalnızca sesli uyaranları ve müziği dinleyerek zaman geçirmesine izin vermeyiniz.


1-1,5 yaş civarlarında kol, bacak, baş, karın gibi organları bedeninde ve kendi bedeninizda gösteriniz. Daha sonra başının bölümlerini; ağız, burun, kulak, saç, kaş, diş ve el ve ayak parmaklarını tanıtınız. Hemen hemen aynı sıralarda hayvan seslerini öğretebilirsiniz. En iyi öğrenmeyi sağlamak için gerçeğini dinletmeli, hatta mümkün olanları yoklatmalısınız.
Gören çocuklar dış dünyadaki nesneleri bir bakışta algılarlar. Görmeyen çocuklar ise bir nesneyi ellerine aldıkları zaman bir parçasını, sonra diğerini, sonra sıra ile kalan kısımlarını yoklarlar. Bu nedenle, parçadan tüme doğru ilerlerler. Böylece, görmeyenlerin zihninde kavramlar parçadan tüme doğru gelişir. Görmeyen çocuklara da bir şey öğretirken kesinlikle alt basamaklara bölmeli ve aşama aşama öğretmelisiniz.

Mekan algısı ve zihinsel harita geliştirebilmesi için önce odasını, kapıdan başlayarak duvarları yoklatarak ve sıra ile eşyaları tanıtarak öğretmelisiniz. Evde eşyaların yerini sıkça değiştirmeyiniz ki evin düzenini, odaların yerini, zihninde harita oluşturarak öğrenebilsin.


Çocuğunuzu parklara götürünüz, koşturunuz, kaydırınız. Kendi başına hareket edebilmesi için bağımsız hareket tekniklerini öğretiniz.
Yemek yeme becerilerini kazanabilmesi için kaşıkla yediriniz. Pütürlü yemeye alışabilmesi için yemekleri püre biçimine dönüştürmekten sakınınız.
Körlük tiklerinin gelişmesini engellemek için, hareketsiz kalmasını, canının sıkılmasını önleyiniz.
Mümkün olduğu kadar onu her yaşta ve bütün bedenini içeren hareketlere ve faaliyetlere yönlendiriniz.

Sosyal Platformlarda Beğen, Paylaş:

Bir Cevap Yazın